Upadłość konsumencka Katowice, Śląsk > Upadłość > Plan spłaty wierzycieli w praktyce. Ile realnie wyniesie miesięczna spłata i od czego to zależy?

Ogłoszenie upadłości konsumenckiej to dopiero początek drogi do finansowej wolności. Po tym, jak syndyk zakończy likwidację majątku, dla większości dłużników rozpoczyna się kluczowy etap – realizacja planu spłaty wierzycieli. To właśnie wtedy pojawiają się najważniejsze pytania: Ile będę musiał(a) co miesiąc oddawać? Czy zostanie mi cokolwiek na życie? Czy ten plan jest w ogóle realny do wykonania? W tym przewodniku szczegółowo wyjaśnimy, jak sąd ustala wysokość miesięcznej raty, od czego ona zależy i jak wygląda realizacja planu spłaty w praktyce. Zrozumienie tych zasad pozwoli Ci realnie ocenić swoją sytuację i bez zbędnego stresu przygotować się na ten ostatni etap wychodzenia z długów.

Czym jest i czemu służy plan spłaty wierzycieli?

Plan spłaty wierzycieli to, najprościej mówiąc, harmonogram częściowej spłaty zobowiązań, ustalony przez sąd na sam koniec postępowania upadłościowego. Nie jest to kara, lecz forma „testu”, który ma na celu zaspokojenie wierzycieli w stopniu, w jakim jest to możliwe, przy jednoczesnym uwzględnieniu Twoich realnych możliwości finansowych. Jego celem jest zrównoważenie interesów obu stron.

Istnieją dwa główne cele planu spłaty:

Poniższa tabela przedstawia kluczowe elementy, które sąd bierze pod uwagę, tworząc Twój indywidualny plan spłaty.

Element Opis
Możliwości zarobkowe dłużnika Sąd analizuje nie tylko Twoje obecne dochody, ale także to, ile mógłbyś zarabiać, wykorzystując swoje kwalifikacje i doświadczenie.
Koszty utrzymania dłużnika i rodziny Uwzględniane są niezbędne wydatki na życie: czynsz, media, jedzenie, leczenie, dojazdy do pracy oraz potrzeby osób na Twoim utrzymaniu.
Czas trwania planu Standardowo do 36 miesięcy, ale może zostać wydłużony nawet do 84 miesięcy, jeśli umyślnie doprowadziłeś do niewypłacalności.
Wysokość niezaspokojonych wierzytelności Kwota, jaka pozostała do spłaty po likwidacji majątku, również ma wpływ na ostateczny kształt planu.

Kluczowe czynniki wpływające na wysokość raty

Sąd nie ustala wysokości raty w sposób arbitralny. Jest to wynik szczegółowej analizy Twojej sytuacji życiowej i finansowej. Przyjrzyjmy się, co dokładnie ma największe znaczenie.

Twoje dochody i możliwości zarobkowe

Podstawą do obliczeń są Twoje bieżące dochody – wynagrodzenie za pracę, emerytura, renta, dochody z najmu czy umów cywilnoprawnych. Ale to nie wszystko. Sąd bada również Twoje możliwości zarobkowe. Oznacza to, że jeśli masz wysokie kwalifikacje, ale celowo pracujesz na nisko płatnym stanowisku, sąd może ustalić ratę na podstawie tego, ile powinieneś zarabiać, a nie ile faktycznie zarabiasz.

Niezbędne koszty utrzymania

To drugi, równie ważny filar kalkulacji. Sąd uwzględni wszystkie uzasadnione i konieczne wydatki potrzebne Tobie i Twojej rodzinie do normalnego funkcjonowania.

Sytuacja rodzinna i osoby na utrzymaniu

Liczba osób, które masz na utrzymaniu (np. dzieci, niepracujący małżonek), ma bezpośredni wpływ na wysokość uznanych przez sąd kosztów. Im więcej osób w Twoim gospodarstwie domowym, tym wyższe będą uzasadnione koszty życia, a co za tym idzie – niższa miesięczna rata planu spłaty.

Jak obliczyć szacunkową ratę? Przykładowa kalkulacja

Aby zobrazować, jak to działa w praktyce, przeanalizujmy hipotetyczną sytuację Pana Jana, który samotnie wychowuje 10-letnie dziecko.

Miesięczny dochód netto 4 500 PLN
Uzasadnione koszty utrzymania:
Wynajem mieszkania i czynsz – 1 800 PLN
Media (prąd, woda, internet) – 400 PLN
Jedzenie i chemia – 1 200 PLN
Leczenie (stałe leki) – 150 PLN
Dojazdy do pracy (bilet) – 150 PLN
Utrzymanie dziecka (szkoła, ubrania) – 500 PLN
Suma kosztów – 4 200 PLN
Kwota do dyspozycji (baza dla raty) 300 PLN

W tym uproszczonym przykładzie kwota 300 zł stanowi bazę, od której sąd rozpocznie ustalanie miesięcznej raty planu spłaty dla Pana Jana. Ostateczna kwota może być zbliżona właśnie do tej „wolnej” sumy pozostającej po odliczeniu niezbędnych kosztów.

Czas trwania planu spłaty – jak długo to potrwa?

Długość planu spłaty nie jest jednakowa dla wszystkich i zależy głównie od Twojego zachowania przed złożeniem wniosku o upadłość.

Standardowy plan spłaty

  • Czas trwania: do 36 miesięcy (3 lata)
  • Dotyczy dłużników, których niewypłacalność powstała na skutek nieszczęśliwych, niezawinionych okoliczności (np. utrata pracy, choroba).

Wydłużony plan spłaty

  • Czas trwania: od 37 do 84 miesięcy (od 3 do 7 lat)
  • Dotyczy dłużników, którzy doprowadzili do niewypłacalności lub zwiększyli jej stopień umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa.

Najczęściej zadawane pytania

1. Co się stanie, jeśli w trakcie planu spłaty stracę pracę?

Odp: Musisz niezwłocznie poinformować o tym sąd. Sąd może na Twój wniosek zmienić plan spłaty – obniżyć wysokość rat lub nawet czasowo zawiesić jego wykonywanie. W skrajnych przypadkach, jeśli utrata zdolności do spłaty jest trwała i niezawiniona, sąd może uchylić plan spłaty i umorzyć Twoje długi wcześniej.

2. Czy mogę nadpłacać raty i skończyć plan spłaty wcześniej?

Odp: Tak, jest to możliwe i bardzo korzystne. Jeśli Twoja sytuacja finansowa się poprawi, możesz spłacić całość zobowiązań wynikających z planu przed terminem, co przyspieszy ostateczne oddłużenie.

3. Co się dzieje po pomyślnym zakończeniu planu spłaty?

Odp: Po uregulowaniu ostatniej raty sąd wydaje postanowienie o stwierdzeniu wykonania planu spłaty i umorzeniu pozostałych zobowiązań, które nie zostały spłacone. Od tego momentu jesteś osobą w pełni oddłużoną.

4. Moja pensja wzrosła. Czy moja rata też wzrośnie?

Odp: Masz obowiązek informować sąd o każdej istotnej zmianie swojej sytuacji finansowej. Jeśli Twój dochód znacząco wzrośnie, sąd (na wniosek Twój lub wierzyciela) może dokonać zmiany planu spłaty i podwyższyć ratę. Działa to też w drugą stronę – w razie pogorszenia sytuacji ratę można obniżyć.

5. Czy w trakcie planu spłaty mogę wziąć coś na raty lub zaciągnąć kredyt?

Odp: Nie. W trakcie realizacji planu spłaty nie możesz dokonywać czynności prawnych, które mogłyby pogorszyć Twoją zdolność do jego wykonania. Oznacza to zakaz zaciągania nowych pożyczek i kredytów bez zgody sądu.